Cám viên, cám mảnh hay cám bột: Dạng thức ăn nào phù hợp với từng giai đoạn của gà?

Trong chăn nuôi gia cầm, không chỉ thành phần dinh dưỡng mà dạng thức ăn cũng ảnh hưởng đáng kể đến khả năng thu nhận thức ăn, tốc độ tăng trưởng và mức độ hao hụt trong quá trình cho ăn. Ba dạng phổ biến hiện nay là cám bột, cám mảnh và cám viên. Việc lựa chọn đúng dạng thức ăn theo từng giai đoạn phát triển của gà có thể giúp nâng cao hiệu quả sử dụng khẩu phần và kiểm soát chi phí tốt hơn.

Vậy cám viên cám mảnh cho gà khác nhau thế nào, và loại nào phù hợp với gà con, gà dò hay gà trưởng thành?

Cám bột cho gà là gì?

Cám bột là dạng thức ăn hỗn hợp được nghiền nhỏ và phối trộn thành dạng bột tương đối đồng đều.

Ưu điểm của cám bột là dễ sản xuất, dễ phối trộn và thường có chi phí chế biến thấp hơn so với cám viên. Tuy nhiên, dạng bột có thể phát sinh một số hạn chế như bụi nhiều, dễ thất thoát và có nguy cơ phân tầng nguyên liệu nếu quá trình trộn hoặc vận chuyển không đồng đều.

Ở một số giai đoạn, gà vẫn có thể sử dụng cám bột hiệu quả nếu kích thước hạt phù hợp và chất lượng phối trộn tốt.

Cám bột dễ phối trộn nhưng dễ bụi, thất thoát

Cám mảnh cho gà là gì?

Cám mảnh, hay crumble, thường được tạo ra bằng cách ép thức ăn thành viên rồi làm vỡ thành các mảnh nhỏ.

Đây là dạng thức ăn có kích thước trung gian giữa cám bột và cám viên, rất phù hợp với gà con vì dễ mổ, dễ nuốt và hạn chế phần nào hiện tượng chọn ăn nguyên liệu.

So với cám bột, cám mảnh thường có độ đồng đều tốt hơn, ít bụi hơn và giúp gà thu nhận khẩu phần tương đối ổn định.

Chính vì vậy, khi nhắc đến cám viên cám mảnh cho gà, cám mảnh thường được ưu tiên trong giai đoạn đầu đời.

Cám viên cho gà là gì?

Cám viên là thức ăn đã được ép qua khuôn để tạo thành các viên có kích thước nhất định.

Dạng viên có ưu điểm là hạn chế hiện tượng gà chọn ăn từng thành phần, giảm bụi và giảm phần thức ăn bị rơi vãi so với dạng bột.

Ngoài ra, cám viên thường giúp quá trình cho ăn và vận chuyển thuận tiện hơn, đặc biệt trong các trang trại có quy mô lớn.

Tuy nhiên, kích thước viên cần phù hợp với độ tuổi và khả năng thu nhận thức ăn của đàn gà. Viên quá lớn có thể khiến gà nhỏ khó ăn, trong khi viên quá nhỏ lại làm giảm lợi thế của dạng viên.

Cám viên giảm hao hụt, cần kích thước phù hợp đàn gà

Gà con nên dùng cám mảnh hay cám bột?

Trong giai đoạn gà con, khả năng mổ và nuốt thức ăn còn hạn chế. Vì vậy, kích thước thức ăn cần nhỏ, đồng đều và dễ tiếp cận.

Cám mảnh thường là lựa chọn phù hợp vì:

  • Kích thước vừa với mỏ gà con.
  • Ít bụi hơn cám bột.
  • Hạn chế hiện tượng chọn ăn.
  • Giúp khẩu phần được thu nhận đồng đều hơn.
  • Giảm phần thức ăn bị rơi vãi nếu máng ăn được điều chỉnh tốt.

Cám bột vẫn có thể sử dụng trong giai đoạn này, nhưng nếu nghiền quá mịn có thể làm tăng bụi, giảm độ ngon miệng hoặc gây thất thoát nhiều hơn.

Vì vậy, với gà con, cám mảnh thường được đánh giá là tiện lợi hơn nếu chất lượng sản phẩm được đảm bảo.

Gà giai đoạn sinh trưởng nên dùng loại nào?

Khi gà lớn hơn, kích thước mỏ và khả năng thu nhận thức ăn đã tốt hơn. Đây là giai đoạn có thể chuyển từ cám mảnh sang cám viên kích thước nhỏ hoặc vừa.

Việc sử dụng cám viên cám mảnh cho gà ở giai đoạn sinh trưởng cần dựa trên giống, mục tiêu nuôi và hệ thống cho ăn.

Đối với gà thịt, cám viên thường được sử dụng phổ biến hơn khi gà đã đủ lớn vì có thể giúp:

  • Giảm thất thoát thức ăn.
  • Hạn chế chọn ăn.
  • Tăng khả năng thu nhận thức ăn.
  • Thuận tiện cho hệ thống cho ăn tự động.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi dạng thức ăn nên thực hiện phù hợp để tránh thay đổi đột ngột khiến gà giảm ăn.

Gà trưởng thành nên dùng cám viên hay cám bột?

Ở giai đoạn trưởng thành, gà có khả năng ăn tốt hơn nên có thể sử dụng cả cám viên và cám bột.

Cám viên thường phù hợp với các hệ thống chăn nuôi cần tối ưu tốc độ ăn, giảm hao hụt và tăng tính đồng đều trong khẩu phần.

Trong khi đó, cám bột vẫn có thể phù hợp với một số mô hình, đặc biệt khi trang trại tự phối trộn thức ăn hoặc muốn kiểm soát chi phí chế biến.

Do đó, không thể khẳng định cám viên luôn tốt hơn cám bột trong mọi trường hợp.

Gà trưởng thành dùng cám viên hoặc cám bột phù hợp

Cám viên có phải lúc nào cũng tốt hơn?

Dù cám viên có nhiều lợi thế về tính đồng đều và giảm thất thoát, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng viên, độ cứng, kích thước, độ bền viên và khả năng tiêu hóa của gà.

Nếu viên quá cứng, quá lớn hoặc có nhiều vụn, hiệu quả sử dụng có thể giảm.

Ngoài ra, chi phí sản xuất cám viên thường cao hơn cám bột do phải trải qua quá trình xử lý và ép viên.

Vì vậy, khi lựa chọn dạng thức ăn, người chăn nuôi cần cân nhắc giữa hiệu quả sử dụng và tổng chi phí.

Những yếu tố cần xem xét khi chọn dạng thức ăn cho gà

Khi lựa chọn cám bột, cám viên cám mảnh cho gà, người chăn nuôi nên xem xét các yếu tố sau:

  • Tuổi và kích thước của gà.
  • Giống gà.
  • Mục tiêu nuôi thịt hay nuôi đẻ.
  • Kích thước hạt thức ăn.
  • Chất lượng viên hoặc mảnh.
  • Mức độ hao hụt trong máng.
  • Khả năng thu nhận thức ăn.
  • Chi phí thức ăn thực tế.

Quan trọng nhất là dạng thức ăn phải phù hợp với khả năng ăn của đàn và không làm giảm lượng dinh dưỡng được thu nhận.

Cám bột, cám mảnh và cám viên đều có ưu điểm và hạn chế riêng. Gà con thường phù hợp với cám mảnh có kích thước nhỏ và dễ ăn, trong khi gà ở giai đoạn sinh trưởng và trưởng thành có thể chuyển sang cám viên nếu điều kiện chăn nuôi phù hợp.

Việc lựa chọn cám viên cám mảnh cho gà không nên chỉ dựa vào hình dạng thức ăn mà cần xét đồng thời chất lượng dinh dưỡng, kích thước hạt, độ đồng đều, mức hao hụt và chi phí trên mỗi đơn vị tăng trọng.

Chọn đúng dạng thức ăn theo từng giai đoạn sẽ giúp gà thu nhận khẩu phần tốt hơn, giảm lãng phí và góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

CÔNG TY CỔ PHẦN EUFEED VIỆT NAM