Thời tiết thay đổi đột ngột như mưa lớn, nắng nóng gay gắt hay gió mùa trở lạnh luôn là thử thách lớn đối với người nuôi trồng thủy sản và chăm sóc cá cảnh. Yếu tố ngoại cảnh biến động sẽ trực tiếp tác động đến nhiệt độ, nồng độ oxy hòa tan và độ pH của môi trường nước.
Trong những thời điểm nhạy cảm này, hệ tiêu hóa của cá trở nên rất yếu. Nếu không biết cho cá ăn đúng cách, người nuôi rất dễ khiến cá bị quá tải đường ruột, bỏ ăn, sinh bệnh hoặc làm nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ những nguyên nhân và lưu ý quan trọng giúp bạn quản lý chế độ ăn của cá hiệu quả khi thời tiết thất thường.
Tác động của thời tiết thay đổi đến sinh lý của cá
Hiểu được phản ứng của cơ thể cá trước sự biến động môi trường sẽ giúp bạn điều chỉnh lượng thức ăn một cách hợp lý và chủ động hơn.
Nhiệt độ nước thay đổi làm chậm quá trình tiêu hóa
- Cá là động vật biến nhiệt, nhiệt độ cơ thể và tốc độ trao đổi chất phụ thuộc hoàn toàn vào môi trường nước.
- Khi nhiệt độ nước xuống quá thấp hoặc tăng quá cao, các enzyme tiêu hóa trong đường ruột của cá bị ức chế, hoạt động chậm lại. Thức ăn đi vào dạ dày không thể tiêu hóa kịp sẽ bị lên men, gây chướng bụng, đầy hơi và viêm ruột.
Hàm lượng oxy hòa tan sụt giảm
- Trời mưa bão, âm u thiếu ánh nắng hoặc trời oi nóng trước cơn mưa khiến khả năng quang hợp của tảo giảm, dẫn đến hàm lượng oxy trong nước sụt giảm nghiêm trọng.
- Oxy đóng vai trò quyết định trong việc chuyển hóa thức ăn. Khi thiếu oxy, cá sẽ giảm nhu cầu bắt mồi hoặc nếu ăn vào cũng không thể hấp thụ hết dinh dưỡng.
Nguyên tắc cho cá ăn đúng cách khi thời tiết thất thường
Để bảo vệ đàn cá và giữ nguồn nước luôn sạch sẽ trong những ngày thời tiết biến động, bạn nên tuân thủ các nguyên tắc vàng sau:
Cắt giảm lượng thức ăn hoặc dừng cho ăn
- Trời mưa to hoặc giông bão: Tuyệt đối không cho cá ăn khi trời đang mưa to. Nước mưa làm trôi dạt cám, giảm nhiệt độ đột ngột và làm bẩn tầng nước mặt.
- Trời nắng nóng gay gắt: Giảm từ 30% đến 50% khẩu phần ăn so với ngày bình thường.
- Chỉ cho ăn khi cá thực sự khỏe mạnh: Nắm vững nguyên tắc “thà cho cá ăn thiếu còn hơn ăn thừa”. Việc nhịn ăn 1 – 2 ngày trong đợt thời tiết xấu hoàn toàn không ảnh hưởng đến sức khỏe của cá, nhưng việc ăn thừa lại có thể gây chết hàng loạt.
Lựa chọn thời điểm cho ăn hợp lý trong ngày
- Tránh cho cá ăn vào sáng sớm (khi hàm lượng oxy hòa tan trong nước xuống mức thấp nhất sau một đêm) hoặc chiều tối (khi thời tiết bắt đầu chuyển lạnh hoặc chuẩn bị có mưa giông).
- Thực hiện việc cho cá ăn đúng cách bằng cách chọn các khoảng thời gian mát mẻ trong ngày, khi trời sáng rõ, nắng nhẹ và hệ thống quạt nước/sục khí oxy đã hoạt động ổn định (thường từ 8h – 10h sáng và 14h – 16h chiều).
Điều chỉnh chất lượng và kích thước thức ăn
- Trong giai đoạn thời tiết nhạy cảm, nên chọn các loại cám dễ tiêu hóa, viên nhỏ hơn bình thường một chút để cá dễ nuốt và dễ tiêu.
- Bổ sung thêm men vi sinh (Probiotics), Vitamin C, Vitamin E và beta-glucan vào thức ăn trước những đợt dự báo thời tiết xấu từ 2 – 3 ngày để tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ đường ruột cho cá.
Quản lý môi trường nước kết hợp với chế độ ăn
Việc điều chỉnh lượng thức ăn cần phải đi đôi với các biện pháp quản lý môi trường nước để đạt hiệu quả bảo vệ toàn diện.
- Tăng cường sục khí oxy: Bật máy sục khí, quạt nước liên tục trong và sau khi cho cá ăn để cung cấp đủ oxy cho quá trình tiêu hóa của cá.
- Quan sát sức ăn để vớt cám thừa: Luôn áp dụng nguyên tắc cho ăn theo dõi. Nếu sau 15 – 20 phút cá không ăn hết, phải vớt bỏ ngay lượng cám thừa để tránh cám bị phân hủy làm ô nhiễm nước và sinh ra các khí độc NH3, NO2.
- Tẩy vôi và xử lý vi sinh: Sau các cơn mưa lớn, cần tạt vôi bột (CaCO3) để ổn định độ pH của nước, kết hợp đánh vi sinh xử lý đáy ao/bể để phân hủy chất thải.
Tóm lại, việc cho cá ăn đúng cách trong thời tiết thay đổi đòi hỏi người nuôi phải vô cùng tinh tế và linh hoạt. Hãy nhớ rằng việc cắt giảm khẩu phần ăn hợp lý, lựa chọn thời điểm cho ăn khoa học và chủ động nâng cao đề kháng cho cá chính là chìa khóa giúp đàn cá an toàn vượt qua những đợt biến động thời tiết, hạn chế tối đa rủi ro dịch bệnh và duy trì đà tăng trưởng bền vững.
CÔNG TY CỔ PHẦN EUFEED VIỆT NAM
- Địa chỉ: KCN Phố Nối A, Văn Lâm, Hưng Yên
- Hotline: 094.219.3898
- Email: Eufeed@gmail.com
- Website: https://eufeed.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/EUfeedchauAu
