Trong chăn nuôi gia cầm hướng trứng, việc duy trì tỷ lệ đẻ cao và ổn định là yếu tố tiên quyết quyết định đến lợi nhuận của trang trại. Nhiều trang trại đang khai thác trứng rất tốt bỗng nhiên đối mặt với tình trạng sản lượng trứng sụt giảm đột ngột hoặc giảm dần đều theo thời gian.
Hiện tượng gà giảm đẻ không chỉ là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe đàn vật nuôi đang gặp bất ổn mà còn gây lãng phí lớn chi phí thức ăn hàng ngày, trực tiếp kéo tụt nguồn thu nhập của người nuôi. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết toàn bộ các nguyên nhân từ khách quan đến chủ quan và hướng dẫn các biện pháp phòng tránh hiệu quả nhất.
Nguyên nhân từ chế độ dinh dưỡng và nguồn nước
Thức ăn và nước uống là nguồn nguyên liệu thô để cơ thể gà tổng hợp nên quả trứng. Bất kỳ một sự thiếu hụt hay biến động nào trong khẩu phần ăn uống cũng lập tức làm gián đoạn chu kỳ hoạt động của buồng trứng.
Thiếu hụt đạm và khoáng chất thiết yếu
Gà đẻ cần một lượng lớn protein để tạo lòng trắng và canxi để hình thành vỏ trứng.
- Nếu cám nuôi bị giảm tỷ lệ đạm xuống dưới mức 16% hoặc thiếu hụt các axit amin hạn chế như methionine và lysine, gà sẽ đẻ thưa dần và kích thước trứng nhỏ lại rõ rệt.
- Thiếu hụt canxi, phốt pho hoặc vitamin D3 không chỉ làm vỏ trứng bị mỏng, dễ vỡ, méo mó mà còn khiến gà bị mệt mỏi, sụt giảm sản lượng do cơ thể phải rút canxi từ xương để bù đắp.
Thức ăn nhiễm độc tố hoặc thiếu nước uống
- Cám bảo quản không tốt trong môi trường ẩm ướt dễ bị nấm mốc tấn công, sinh ra độc tố aflatoxin. Độc tố này hủy hoại tế bào gan, làm gan mất khả năng tổng hợp các chất tạo lòng đỏ trứng, dẫn đến hệ quả gà giảm đẻ nghiêm trọng.
- Nước chiếm tới 65% trọng lượng quả trứng. Nếu hệ thống cấp nước bị trục trặc khiến gà nhịn uống chỉ trong 24 giờ, sản lượng trứng có thể sụt giảm tới 30% và phải mất hàng tuần sau mới có thể phục hồi lại phong độ cũ.
Tác động từ môi trường và stress thời tiết
Gà đẻ là đối tượng cực kỳ nhạy cảm với các yếu tố ngoại cảnh. Mọi sự thay đổi đột ngột từ môi trường đều kích thích hệ thần kinh, gây rối loạn hoocmon và làm đảo lộn chu kỳ rụng trứng.
Stress nhiệt do thời tiết quá nóng hoặc quá lạnh
- Khi trời quá nóng: Gà bị stress nhiệt, sẽ há mỏ thở để tản nhiệt, uống nhiều nước và bỏ ăn. Việc giảm tiêu thụ thức ăn khiến cơ thể thiếu dưỡng chất nghiêm trọng để nuôi trứng.
- Khi trời quá lạnh: Gà phải tiêu tốn nhiều năng lượng từ thức ăn chỉ để giữ ấm cơ thể, thay vì tập trung năng lượng đó cho việc phát triển và hình thành quả trứng.
Chế độ chiếu sáng không phù hợp và tiếng động lạ
- Ánh sáng là nhân tố kích thích tuyến yên tiết ra hoocmon thúc đẩy buồng trứng phát triển. Nếu thời gian chiếu sáng bị rút ngắn (dưới 14 – 16 giờ/ngày) hoặc cường độ ánh sáng quá yếu, gà sẽ ngừng đẻ hoặc đẻ rất ít.
- Những tiếng động lớn đột ngột (như tiếng sấm sét, tiếng chó sủa, tiếng động cơ) hoặc việc thay đổi người chăm sóc, thay đổi cám mới quá đột ngột cũng làm gà hoảng loạn, gây rụng trứng non hoặc ngưng đẻ hoàn toàn.
Ảnh hưởng của các loại dịch bệnh nguy hiểm
Khi cơ thể gà phải căng mình ra chống chọi với các mầm bệnh, toàn bộ hệ thống sinh sản sẽ bị đình trệ để nhường năng lượng cho hệ miễn dịch hoạt động.
Các bệnh truyền nhiễm tác động trực tiếp đến buồng trứng
- Bệnh hội chứng giảm đẻ (EDS): Do virus gây ra, khiến gà đang đẻ khỏe mạnh bỗng sụt giảm sản lượng trứng từ 20% đến 40% chỉ trong vài tuần, trứng đẻ ra thường mềm vỏ hoặc mất màu sắc tự nhiên.
- Bệnh dịch tả (Newcastle) và viêm phế quản truyền nhiễm (IB): Virus tấn công vào hệ hô hấp và cơ quan sinh sản, làm ống dẫn trứng bị teo, biến dạng, khiến trứng có hình thù méo mó, lòng trắng bị loãng và tỷ lệ đẻ tụt dốc không phanh.
Bệnh đường ruột và ký sinh trùng
- Gà bị nhiễm ký sinh trùng đường máu, bệnh cầu trùng hoặc giun sán mãn tính sẽ bị hao mòn cơ thể. Ký sinh trùng hút hết chất bổ từ thức ăn, khiến gà suy nhược, còi cọc và không còn đủ sức để sản xuất trứng.
Nguyên nhân do quản lý đàn và quy luật sinh học
Đôi khi hiện tượng tụt giảm sản lượng không đến từ bên ngoài mà do chính các yếu tố nội tại của đàn gà chưa được quản lý chặt chẽ.
Độ tuổi và chu kỳ thay lông sinh lý
- Gà quá lứa: Năng suất đẻ của gà đạt đỉnh cao nhất ở năm đầu tiên, sau đó sẽ giảm từ 15 – 20% qua mỗi năm. Nếu người nuôi không có kế hoạch thanh thải gà già, tỷ lệ gà giảm đẻ trên tổng đàn là điều tất yếu.
- Thay lông tự nhiên: Khi bước vào giai đoạn thay lông (thường vào mùa thu), toàn bộ chất dinh dưỡng sẽ dồn vào để mọc lông mới, buồng trứng tạm thời ngưng hoạt động từ 1 – 2 tháng.
Kỹ thuật nuôi gà hậu bị chưa đạt chuẩn
- Nếu giai đoạn hậu bị (trước khi đẻ) người nuôi để gà quá mập, mỡ sẽ tích tụ quanh cơ quan sinh sản làm hẹp ống dẫn trứng, gây khó đẻ hoặc đẻ trứng hột vịt lộn.
- Ngược lại, nếu gà quá ốm, khung xương chưa phát triển hoàn thiện đã thúc đẻ sớm bằng ánh sáng, gà sẽ nhanh bị kiệt sức, đẻ được một thời gian ngắn là sụt giảm năng suất đột ngột.
Biện pháp phòng tránh hiện tượng gà giảm đẻ
Để ngăn ngừa triệt để các tác nhân gây hại và duy trì phong độ đẻ trứng ổn định cho đàn gà, người chăn nuôi cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
Quản lý nghiêm ngặt chế độ ăn uống và chuồng trại
- Luôn sử dụng cám chất lượng cao ổn định, tuyệt đối không cho ăn cám mốc. Bổ sung định kỳ chế phẩm canxi thô (vỏ sò nghiền) và vitamin D3, bổ sung điện giải vào những ngày nắng nóng để chống stress nhiệt.
- Duy trì thời gian chiếu sáng ổn định từ 14 – 16 tiếng mỗi ngày bằng hệ thống đèn hẹn giờ. Thiết kế chuồng trại thông thoáng, mát mẻ vào mùa hè và kín gió vào mùa đông để tránh tình trạng gà giảm đẻ do thời tiết.
Thực hiện an toàn sinh học và tiêm phòng đầy đủ
- Tuân thủ nghiêm ngặt lịch vaccine phòng các bệnh liên quan đến sinh sản như EDS, Newcastle, IB và cúm gia cầm trước khi gà bước vào giai đoạn đẻ rộ.
- Định kỳ phun thuốc sát trùng chuồng trại 1 lần/tuần, tiến hành tẩy giun sán cho gà định kỳ và chủ động phân loại, loại thải những con gà già, gà có biểu hiện tích mỡ không đẻ để tối ưu hóa chi phí cám nuôi.
Tóm lại, hiện tượng tụt giảm sản lượng trứng là một tín hiệu cảnh báo cho thấy quy trình chăn nuôi đang có kẽ hở, đòi hỏi người nuôi phải nhanh chóng rà soát lại toàn bộ hệ thống. Bằng cách chủ động kiểm soát chặt chẽ nguồn dinh dưỡng, áp dụng lịch tiêm phòng vaccine nghiêm ngặt, giữ môi trường chuồng nuôi ổn định và quản lý tốt thể trạng đàn gà từ giai đoạn hậu bị, bạn hoàn toàn có thể ngăn ngừa triệt để tình trạng gà giảm đẻ. Việc đầu tư bài bản và tỉ mỉ trong từng khâu chăm sóc không chỉ giúp bảo vệ năng suất trứng tối ưu mà còn là nền tảng vững chắc đem lại nguồn lợi nhuận cao và bền vững cho trang trại.
CÔNG TY CỔ PHẦN EUFEED VIỆT NAM
- Địa chỉ: KCN Phố Nối A, Văn Lâm, Hưng Yên
- Hotline: 094.219.3898
- Email: Eufeed@gmail.com
- Website: https://eufeed.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/EUfeedchauAu
