Kỹ thuật chăm lợn đẻ và sau đẻ là một trong những yếu tố quyết định trực tiếp đến tỷ lệ sống của lợn con, hiệu quả sinh sản của lợn nái và lợi nhuận của người chăn nuôi. Giai đoạn sinh đẻ và sau sinh là thời điểm nhạy cảm, khi cả lợn nái lẫn lợn con đều cần được chăm sóc đặc biệt để tránh stress, bệnh tật và đảm bảo tăng trưởng tốt nhất. Việc thực hành đúng kỹ thuật sẽ giúp giảm tử vong ở lợn con sơ sinh, hỗ trợ lợn nái hồi phục nhanh và gia tăng sản lượng thịt – trứng kinh tế. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết các bước kỹ thuật chăm lợn đẻ và sau đẻ theo chuẩn từ các chuyên gia nông nghiệp.
Chuẩn bị trước khi lợn nái đẻ
Chăm sóc chuẩn bị chuồng trại là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong kỹ thuật chăm lợn đẻ và sau đẻ:
Chuẩn bị chuồng đẻ sạch sẽ, khô ráo
- Chuồng đẻ phải được dọn vệ sinh, khử trùng kỹ lưỡng trước khi lợn nái vào.
- Đệm lót sạch (rơm khô, trấu) giúp lợn nái cảm thấy thoải mái, hạn chế vi khuẩn gây bệnh.
- Chuồng nên có hệ thống thông gió tốt, không gió lùa trực tiếp, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Cung cấp dinh dưỡng và nước uống đủ
- Tăng lượng thức ăn dinh dưỡng cao từ 7–10 ngày trước khi đẻ để lợn nái dự trữ năng lượng, giúp quá trình đẻ thuận lợi hơn.
- Đảm bảo nước uống sạch, đầy đủ 24/7 để tránh lợn nái mất nước, mệt mỏi khi sinh.
Theo dõi dấu hiệu sắp đẻ
Lợn nái sắp đẻ thường có các dấu hiệu như:
- Bụng nặng và hạ thấp.
Ít ăn hoặc bỏ ăn, thường xuyên đứng dậy nằm xuống. - Rúc rơm, đào bới… đây là dấu hiệu sớm cần đưa nái vào chuồng đẻ ngay.
Chuẩn bị tốt giúp giảm stress cho lợn nái, từ đó giúp quá trình sinh nở diễn ra nhanh chóng, hạn chế tai biến khi đẻ.
Kỹ thuật chăm lợn trong khi đẻ
Giai đoạn lợn đẻ có thể kéo dài từ vài tiếng đến hơn 6–8 giờ tùy nái và số lượng lợn con. Trong lúc này, kỹ thuật chăm sóc đúng sẽ giúp cả nái và con an toàn:
Hỗ trợ khi lợn nái có dấu hiệu khó đẻ
- Nếu lợn nái tỏ ra mệt mỏi, kéo dài, rặn không hiệu quả, người nuôi cần can thiệp nhẹ nhàng: vệ sinh tay sạch và kiểm tra xem lợn con có mắc kẹt ở đường sinh không.
- Tuyệt đối không dùng lực mạnh hoặc dụng cụ không sạch, dễ gây tổn thương cho nái.
- Khi cần, gọi thú y để xử lý kịp thời, tránh mất máu cho lợn nái.
Giữ vệ sinh ổ đẻ và nhiệt độ ổn định
- Giữ ổ đẻ sạch sẽ, khô ráo và ấm áp để tránh lợn con bị lạnh ngay sau sinh.
- Dùng đèn sưởi hoặc tấm giữ nhiệt (heat pad) cho vùng ổ lợn con trong 24–48 giờ đầu để tránh nhiễm lạnh — đây là thời điểm lợn con dễ bệnh và chết yểu nhất.
Kỹ thuật chăm lợn sau đẻ
Sau khi các lợn con ra đời, việc chăm sóc đúng ngay từ 24–48 giờ đầu ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và tỷ lệ sống của đàn.
Cho lợn con bú sớm và đúng cách
- Đảm bảo lợn con bú sữa non (colostrum) trong vòng 6 giờ đầu sau sinh — sữa non chứa nhiều kháng thể giúp tăng đề kháng cho lợn con.
- Kiểm tra xem mỗi lợn con đều có ướp đầu vú để bú, tránh trường hợp con mạnh chiếm hết vú của con yếu.
- Nếu cần, hỗ trợ đặt lợn con lên vú hoặc dùng ống mềm để vắt sữa cho lợn con.
Điều chỉnh dinh dưỡng cho lợn nái sau đẻ
- Sau khi đẻ, lợn nái cần ăn thêm chất đạm và năng lượng cao hơn để phục hồi sức khỏe và sản xuất sữa.
- Chia nhỏ khẩu phần ăn trong ngày, cho ăn thường xuyên hơn để giảm stress tiêu hóa và tăng sản lượng sữa.
- Không cho ăn quá nhiều một lúc khiến đầy hơi, ảnh hưởng tới việc sản xuất sữa.
Theo dõi sức khỏe lợn nái và lợn con
- Theo dõi xem lợn nái có sản dịch bất thường, sốt, lờ đờ sau đẻ hay không – đây có thể là dấu hiệu viêm tử cung hoặc viêm vú, cần can thiệp thú y sớm.
- Lợn con sau sinh cần được kiểm tra cân nặng đều, phát hiện những con còi cọc để chăm sóc riêng (chuyển ổ ấm, hỗ trợ bú).
Phòng bệnh trong và sau đẻ
Một phần quan trọng của kỹ thuật chăm lợn đẻ và sau đẻ là phòng bệnh cho cả nái lẫn con.
Tiêm phòng đầy đủ
- Đảm bảo lợn nái được tiêm phòng đầy đủ trước khi phối giống và nhắc lại đúng lịch. Một số vaccine giúp giảm nguy cơ bệnh tiêu chảy, viêm phổi và các bệnh truyền nhiễm khác cho lợn con qua sữa mẹ.
Vệ sinh, khử trùng chuồng trại
- Trước và sau khi lợn nái đẻ, tiến hành khử trùng chuồng trại, máng ăn, nước uống để loại bỏ mầm bệnh.
- Chuồng trại ẩm ướt là nơi ký sinh trùng, vi khuẩn phát triển mạnh, gây bệnh cho lợn con và nái mới đẻ.
Theo dõi hàng ngày
- Kiểm tra hệ tiêu hóa của lợn con – tiêu chảy sơ sinh là bệnh phổ biến và nguy hiểm, cần phát hiện sớm và xử lý ngay.
- Theo dõi mức sữa của nái và cân nặng lợn con hàng ngày để điều chỉnh dinh dưỡng kịp thời.
Những sai lầm cần tránh khi chăm lợn đẻ và sau đẻ
- Không giữ ấm đủ cho lợn con ngay sau sinh. Lợn con dễ chết do lạnh trong 24-48 giờ đầu nếu không được giữ ấm đúng cách.
- Không hỗ trợ lợn con bú sớm. Điều này khiến lợn con mất cơ hội nhận sữa non – nguồn kháng thể quan trọng nhất.
- Cho lợn nái ăn quá nhiều sau đẻ một lúc. Dễ gây đầy hơi, giảm sữa và chán ăn.
- Bỏ qua dấu hiệu bệnh ở nái và con. Việc theo dõi hàng ngày là rất cần thiết để xử lý kịp thời.
Kỹ thuật chăm lợn đẻ và sau đẻ là một phần quan trọng trong quản lý trang trại lợn hiệu quả. Từ việc chuẩn bị chuồng trại, chăm sóc trong khi đẻ đến hỗ trợ bú sớm, điều chỉnh dinh dưỡng và phòng bệnh cho cả lợn nái lẫn lợn con – tất cả đều cần được thực hiện theo quy trình khoa học để đạt kết quả tốt nhất. Áp dụng đúng kỹ thuật không chỉ nâng cao tỷ lệ sống của lợn con mà còn giúp lợn nái phục hồi nhanh, giảm chi phí điều trị bệnh và tăng hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.
CÔNG TY CỔ PHẦN EUFEED VIỆT NAM
- Địa chỉ: KCN Phố Nối A, Văn Lâm, Hưng Yên
- Hotline: 094.219.3898
- Email: Eufeed@gmail.com
- Website: https://eufeed.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/EUfeedchauAu
