Tại sao lợn bị ghẻ? Cách phòng bệnh như nào

Lợn bị ghẻ là một trong những bệnh ngoài da phổ biến nhất trong chăn nuôi, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tốc độ tăng trưởng và năng suất đàn lợn. Bệnh không gây chết ngay nhưng kéo dài sẽ làm lợn chậm lớn, giảm ăn, ngứa ngáy khó chịu, đồng thời làm tăng chi phí điều trị và nguy cơ lây lan trong trang trại. Việc hiểu rõ nguyên nhân khiến lợn bị ghẻ và nắm được cách phòng bệnh đúng cách sẽ giúp người chăn nuôi kiểm soát hiệu quả, tránh tổn thất kinh tế.

Lợn bị ghẻ là bệnh gì?

Ghẻ ở lợn là bệnh do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei var. suis gây ra. Đây là loại ve bét siêu nhỏ sống trong lớp biểu bì của da lợn, đào hang và sinh sản, gây tổn thương, viêm da và ngứa dữ dội. Bệnh có thể xuất hiện ở mọi độ tuổi, nhưng phổ biến nhất ở giai đoạn lợn cai sữa, lợn thịt và lợn nái nuôi con.

Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, ký sinh trùng sẽ phát triển mạnh, lây lan ra toàn đàn và gây nên các tổn thương da nghiêm trọng.

Tại sao lợn bị ghẻ? Nguyên nhân gây bệnh

Có nhiều yếu tố khiến ký sinh trùng gây ghẻ dễ dàng tấn công và phát triển trên cơ thể lợn:

Môi trường chuồng trại ẩm thấp, bẩn

Ký sinh trùng gây ghẻ tồn tại lâu trong môi trường ẩm thấp, đặc biệt tại các khe, kẽ trong nền chuồng, máng ăn, vách chuồng. Chuồng trại không được vệ sinh thường xuyên là điều kiện lý tưởng để ký sinh trùng phát triển và lây lan nhanh.

Tiếp xúc trực tiếp từ lợn bệnh sang lợn khỏe

Bệnh ghẻ rất dễ lây khi lợn nằm sát nhau, cọ sát hoặc dùng chung khu vực ăn uống. Lợn nái bị ghẻ cũng có thể truyền cho lợn con khi bú mẹ, khiến bệnh xuất hiện sớm ở giai đoạn sơ sinh.

Mật độ nuôi dày

Khi nuôi quá đông, lợn dễ chạm vào nhau và mầm bệnh lan nhanh trên diện rộng. Đồng thời, mật độ dày làm không khí ẩm, khiến da lợn yếu hơn và dễ bị tổn thương.

Sức đề kháng kém

Lợn suy nhược, thiếu dinh dưỡng hoặc mắc bệnh khác rất dễ bị ký sinh trùng tấn công. Sức đề kháng yếu khiến da bị kích ứng mạnh hơn, ngứa nhiều hơn và tổn thương lan nhanh.

Dụng cụ và vật dụng nuôi không được sát trùng

Các vật dụng như cào, bàn chải, chăn lót, tấm chắn… nếu bị nhiễm mầm bệnh nhưng không được vệ sinh thường xuyên cũng là nguồn lây dẫn đến lợn bị ghẻ.

Biểu hiện khi lợn bị ghẻ

Các dấu hiệu nhận biết ghẻ ở lợn khá điển hình và dễ quan sát nếu người chăn nuôi theo dõi kỹ:

Lợn ngứa nhiều, thường xuyên cọ vào vách chuồng, máng ăn hoặc dùng chân gãi liên tục.
Xuất hiện các nốt đỏ, mẩn nhỏ trên da, đặc biệt ở tai, cổ, khuỷu chân, bụng và đùi.
Da dày lên, bong vảy trắng dạng gàu và nứt nẻ.
Tai bị dày, sần sùi, có mảng vảy dính chặt – đây là vị trí ký sinh trùng trú ngụ nhiều nhất.
Lợn giảm ăn, chậm lớn và dễ bị stress do ngứa kéo dài.
Trường hợp nặng, da có thể nứt toác, chảy dịch, gây nhiễm trùng thứ phát.

Nếu không phát hiện sớm, bệnh lan nhanh trong đàn, gây tổn thất lớn cho người nuôi.

Lợn bị ghẻ gây hại như thế nào?

Mặc dù bệnh ghẻ không gây tử vong, nhưng hậu quả mang lại rất nghiêm trọng:

Ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng: Lợn bị ghẻ ngứa ngáy liên tục, mất ngủ, giảm ăn và khó chịu, dẫn đến giảm tăng trọng. Heo thịt có thể tăng trưởng chậm hơn 10–20% so với bình thường.
Giảm năng suất sinh sản: Lợn nái bị ghẻ thường bỏ ăn, mệt mỏi, ít đứng cho con bú, dẫn đến lợn con còi cọc. Nhiều trường hợp lợn nái stress nặng làm giảm khả năng đậu thai.
Tốn kém chi phí điều trị: Khi bệnh lan rộng, người nuôi phải sử dụng nhiều thuốc, tốn kém thời gian và công sức. Nếu điều trị không đúng cách, bệnh tái phát gây thêm nhiều thiệt hại.
Lây lan nhanh trong trang trại: Mỗi con bị ghẻ có thể lây cho hàng chục con khác, làm bệnh bùng phát mạnh và khó kiểm soát nếu không cách ly sớm.

Cách phòng và điều trị bệnh ghẻ ở lợn

Vệ sinh – sát trùng chuồng trại

Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, khô ráo và thoáng mát là biện pháp quan trọng nhất để phòng bệnh ghẻ. Chuồng cần được dọn phân hằng ngày, thay chất độn chuồng và sát trùng định kỳ để tiêu diệt ký sinh trùng tồn tại trong môi trường. Những vị trí ẩm, góc khuất và kẽ chuồng cần được xử lý kỹ vì đây là nơi ký sinh trùng bám trụ lâu nhất.

Kiểm soát mật độ nuôi

Duy trì mật độ nuôi phù hợp giúp hạn chế tiếp xúc trực tiếp giữa các con, giảm nguy cơ lây lan ghẻ. Mật độ thoáng cũng giúp chuồng khô và sạch, hạn chế ký sinh trùng sinh sôi.

Bổ sung dinh dưỡng tăng sức đề kháng

Cung cấp đầy đủ vitamin, khoáng và dinh dưỡng giúp da lợn khỏe mạnh và tăng đề kháng, hạn chế ký sinh trùng xâm nhập. Lợn yếu hoặc thiếu chất sẽ dễ mắc ghẻ hơn và bệnh tiến triển nhanh hơn.

Tắm và phun thuốc phòng ghẻ định kỳ

Người chăn nuôi có thể sử dụng các loại thuốc tắm, thuốc phun ngoài da chuyên trị ghẻ để phòng bệnh theo chu kỳ. Phun thuốc đều lên toàn thân và các vị trí ký sinh trùng thường trú như tai, cổ, bụng sẽ giúp giảm nguy cơ phát bệnh.

Kiểm tra và cách ly lợn bệnh

Khi phát hiện lợn bị ghẻ, cần cách ly ngay để điều trị riêng, tránh lây lan sang đàn khỏe mạnh. Cách ly cũng giúp việc điều trị tập trung và hiệu quả hơn.

Điều trị đúng phác đồ

Điều trị ghẻ cần sử dụng thuốc tiêm hoặc thuốc bôi diệt ký sinh trùng theo đúng chỉ dẫn thú y. Song song với đó, cần phun sát trùng chuồng trại và điều trị lặp lại theo liệu trình để tiêu diệt hoàn toàn trứng và ấu trùng. Lợn nên được bổ sung vitamin, khoáng và điện giải để phục hồi nhanh hơn. Việc điều trị phải được thực hiện đủ liệu trình để tránh tái phát.

Lợn bị ghẻ là bệnh ngoài da phổ biến và dễ lây lan, nhưng hoàn toàn có thể phòng và xử lý nếu người chăn nuôi áp dụng đúng biện pháp. Chuồng trại sạch sẽ, mật độ nuôi hợp lý, dinh dưỡng đầy đủ và kiểm tra đàn thường xuyên là những yếu tố cốt lõi để ngăn ngừa bệnh. Khi phát hiện ghẻ, người chăn nuôi cần điều trị sớm, kiên trì và kết hợp vệ sinh môi trường để đạt hiệu quả tối ưu. Chủ động phòng bệnh không chỉ giúp giảm chi phí điều trị mà còn cải thiện năng suất và đảm bảo sức khỏe cho toàn đàn lợn.

CÔNG TY CỔ PHẦN EUFEED VIỆT NAM