Trong chăn nuôi hiện đại, quy trình 7 bước tiêm phòng vắc xin cho vật nuôi là một công đoạn bắt buộc, không chỉ giúp bảo vệ đàn gia súc – gia cầm khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mà còn là yêu cầu pháp lý theo Luật Thú y. Tiêm phòng vắc xin đúng quy trình giúp tăng sức đề kháng, hạn chế dịch bệnh bùng phát và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.
Tiêm phòng không chỉ đơn thuần là chích thuốc cho vật nuôi, mà cần được tiến hành theo từng bước bài bản để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Dưới đây là quy trình 7 bước tiêm phòng vắc xin cho vật nuôi được áp dụng rộng rãi tại Việt Nam hiện nay.
1. Kiểm tra sức khỏe và chuẩn bị trước khi tiêm
Trước khi tiến hành tiêm phòng, việc kiểm tra sức khỏe tổng thể vật nuôi là điều kiện tiên quyết. Vật nuôi chỉ nên được tiêm khi đảm bảo ăn uống bình thường, không sốt, không tiêu chảy hoặc có dấu hiệu bệnh lý rõ rệt. Nếu vật nuôi đang mệt, stress sau vận chuyển hoặc đang dùng thuốc kháng sinh mạnh, việc tiêm phòng cần trì hoãn để tránh phản ứng phụ.
Ngoài ra, chuẩn bị đầy đủ dụng cụ như kim tiêm mới, bơm đúng kích cỡ, vaccine còn hạn sử dụng, cồn sát trùng và sổ ghi tiêm phòng là bước rất quan trọng để đảm bảo an toàn trong suốt quá trình tiêm.
2. Bảo quản vaccine đúng cách
Vaccine là một sản phẩm sinh học nhạy cảm với môi trường. Vì vậy, bước bảo quản đúng cách trước khi sử dụng là cực kỳ quan trọng. Vaccine thường phải được giữ lạnh trong khoảng nhiệt độ 2–8°C, không để đông đá, tránh ánh sáng trực tiếp và nên sử dụng ngay sau khi mở nắp. Bảo quản sai cách dễ khiến vaccine mất hiệu lực, gây lãng phí chi phí và làm giảm hiệu quả miễn dịch.
Nguyên tắc này áp dụng cho toàn bộ loại vaccine dùng cho vật nuôi như lợn, gà, trâu bò… vì chất lượng vắc xin quyết định trực tiếp đến hiệu quả miễn dịch thu được.
3. Xác định liều lượng chính xác
Mỗi loại vaccine có hướng dẫn liều lượng riêng biệt tùy theo loại bệnh, tuổi và cân nặng của vật nuôi. Việc xác định liều lượng chính xác là bí quyết để đạt hiệu quả miễn dịch tối ưu mà không gây quá tải cho hệ miễn dịch của vật nuôi.
Liều vaccine phải tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất và khuyến cáo từ thú y cơ quan chức năng, đặc biệt không tự ý tăng hoặc giảm liều khi chưa có chỉ dẫn chuyên môn. Việc này giúp giảm nguy cơ phản ứng phụ và đảm bảo hiệu quả phòng bệnh cao nhất.
4. Kỹ thuật tiêm đúng vị trí
Kỹ thuật tiêm đúng vị trí và phương pháp an toàn là yếu tố quyết định hiệu quả của toàn bộ quy trình 7 bước tiêm phòng vắc xin cho vật nuôi. Với từng loại vật nuôi khác nhau, vị trí tiêm cũng khác nhau:
- Lợn: Thường tiêm sau tai hoặc vùng cơ cổ, góc tiêm và độ sâu phải phù hợp để vaccine vào đúng cơ, tránh tổn thương mạch máu.
- Gia cầm: Thường tiêm dưới da cánh hoặc bắp đùi tùy loại vaccine.
- Trâu bò: Tiêm dưới da vùng cổ, cần kéo da lên để tạo túi tiêm an toàn.
Để tránh sai sót, người tiêm nên cố định vật nuôi đúng cách, sát trùng vùng tiêm bằng cồn, xử lý kim tiêm nhanh, quyết đoán và theo dõi sát sau khi tiêm.
5. Theo dõi sau tiêm
Theo dõi sau tiêm là bước không thể bỏ qua trong quy trình 7 bước tiêm phòng vắc xin cho vật nuôi. Trong 3-7 ngày đầu sau tiêm, người chăn nuôi cần theo dõi các dấu hiệu như:
- Có sưng nhẹ tại vị trí tiêm – đây là phản ứng bình thường.
- Giảm ăn trong 1-2 ngày đầu có thể xảy ra.
- Tuy nhiên nếu vật nuôi sốt cao kéo dài, chảy mủ tại vị trí tiêm, khó thở hoặc nằm im bất thường thì cần liên hệ ngay với thú y để được xử lý kịp thời.
Việc theo dõi kỹ giúp phát hiện sớm các phản ứng bất thường và xử lý kịp thời, giảm thiểu rủi ro cho đàn vật nuôi.
https://nguoichannuoi.vn/wp-content/uploads/2023/10/tiem-vaccine.jpg
6. Ghi chép sổ tiêm phòng
Ghi sổ tiêm phòng không chỉ là nhiệm vụ quản lý đơn thuần mà còn là tài liệu quan trọng khi kiểm tra từ cơ quan chức năng, vận chuyển, giao nhận vật nuôi hoặc tham gia chuỗi cung ứng.
Thông tin cần ghi đầy đủ bao gồm: ngày tiêm, loại vaccine, số lô, hạn sử dụng, liều lượng, vị trí tiêm, người thực hiện và ngày tái tiêm dự kiến. Điều này hỗ trợ theo dõi lịch tiêm nhắc và đảm bảo hồ sơ minh bạch, tránh sai sót.
7. Tạo lịch tiêm chủng định kỳ
Miễn dịch sau tiêm vaccine không kéo dài mãi mãi, vì vậy một trong những bước quan trọng nhất trong quy trình 7 bước tiêm phòng vắc xin cho vật nuôi là lập lịch tiêm nhắc lại.
Mỗi loại vaccine có thời điểm nhắc lại khác nhau:
- Lợn: Nhắc vaccine CSF sau 3–6 tháng, FMD sau 6 tháng…
- Gia cầm: Nhắc cúm gia cầm sau 3–4 tháng.
- Trâu bò: Nhắc vaccine FMD mỗi 6 tháng (vùng biên giới có thể tiêm 2 lần/năm).
Đặt nhắc trên điện thoại, ghi lịch trên bảng theo dõi hoặc đăng ký dịch vụ nhắc của trạm thú y là cách hữu ích để không bỏ lỡ lịch tiêm nhắc.
Việc thực hiện quy trình 7 bước tiêm phòng vắc xin cho vật nuôi đúng cách không chỉ giúp bảo vệ đàn vật nuôi khỏi nguy cơ dịch bệnh mà còn nâng cao hiệu quả chăn nuôi bền vững và tuân thủ pháp luật thú y hiện hành. Đây là yếu tố bắt buộc và mang tính chiến lược cho sự phát triển ổn định của hoạt động chăn nuôi ở mọi quy mô.
CÔNG TY CỔ PHẦN EUFEED VIỆT NAM
- Địa chỉ: KCN Phố Nối A, Văn Lâm, Hưng Yên
- Hotline: 094.219.3898
- Email: Eufeed@gmail.com
- Website: https://eufeed.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/EUfeedchauAu
