Cách giảm phát thải khí metan bằng côn trùng và tảo biển

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Trong số các khí gây hiệu ứng nhà kính, khí metan (CH₄) là loại có tác động mạnh gấp 28 lần so với CO₂ trong khoảng thời gian 100 năm. Nguồn phát thải metan lớn đến từ chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi gia súc nhai lại. Chính vì vậy, những hướng đi mới như ứng dụng côn trùng và tảo biển đang mở ra giải pháp bền vững nhằm cắt giảm metan, bảo vệ môi trường và tối ưu hóa năng suất chăn nuôi.

Hiện trạng phát thải khí metan trong chăn nuôi

Metan được sinh ra chủ yếu từ quá trình tiêu hóa của gia súc, đặc biệt là bò, dê và cừu. Hệ vi sinh vật trong dạ cỏ phân giải thức ăn và sinh khí metan qua đường ợ hơi. Bên cạnh đó, chất thải chăn nuôi không được xử lý cũng tạo ra một lượng lớn metan.

Việc tìm biện pháp giảm phát thải metan không chỉ giúp ngành chăn nuôi thân thiện hơn với môi trường mà còn tạo ra sản phẩm chất lượng hơn, góp phần tăng hiệu quả kinh tế và đáp ứng tiêu chuẩn xanh của thị trường xuất khẩu.

Côn trùng – thành phần thức ăn mới giúp giảm phát thải metan

1. Vì sao côn trùng có thể giảm khí metan?

Côn trùng được xem là nguồn protein sạch, giàu dinh dưỡng và dễ tiêu hóa hơn các nguồn thức ăn truyền thống như đậu tương hay bột cá. Khi được bổ sung vào khẩu phần cho gia súc, côn trùng giúp:

Giảm lượng chất xơ khó tiêu, từ đó giảm hoạt động của vi khuẩn sinh metan trong dạ cỏ.
Tăng khả năng hấp thu protein, giúp vật nuôi tiêu hóa hiệu quả hơn và giảm phát thải.
Tăng sức khỏe hệ vi sinh đường ruột, giúp giảm quá trình lên men sinh khí metan.

Một số côn trùng phổ biến được sử dụng trong thức ăn chăn nuôi là ruồi lính đen, sâu canxi, bọ cánh cứng, vốn chứa nhiều acid béo có lợi có khả năng ức chế vi khuẩn sinh metan.

Côn trùng giúp giảm metan nhờ cải thiện tiêu hóa và vi sinh

2. Ưu điểm của nguồn protein côn trùng

Dễ nuôi, chi phí thấp.
Chu kỳ sinh trưởng nhanh, ổn định quanh năm.
Tạo mô hình kinh tế tuần hoàn: thức ăn của côn trùng có thể là phụ phẩm nông nghiệp.
Giảm áp lực lên tài nguyên đất, nước, thức ăn chăn nuôi truyền thống.

Nhờ vậy, côn trùng trở thành giải pháp kép: vừa giảm phát thải metan, vừa mang lại lợi ích kinh tế.

Tảo biển – cắt giảm khí metan hiệu quả

1. Cơ chế giảm metan từ tảo biển

Một số loại tảo biển đỏ chứa hoạt chất tự nhiên bromoform, có khả năng ức chế men tham gia quá trình sinh metan trong dạ cỏ. Chỉ cần bổ sung một lượng rất nhỏ tảo biển vào khẩu phần ăn, lượng metan phát ra từ bò có thể giảm 30–80% tùy mô hình.

Tảo biển hoạt động theo cơ chế:

Ngăn chặn chuỗi phản ứng sinh hóa tạo khí metan trong dạ cỏ.
Điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột theo hướng giảm vi khuẩn sinh metan.
Tăng hiệu suất tiêu hóa, giúp vật nuôi hấp thu tốt hơn các chất dinh dưỡng.

Tảo biển đỏ ức chế vi khuẩn sinh metan, giảm khí thải

2. Lợi ích của tảo biển trong chăn nuôi

Giảm mạnh khí metan mà không ảnh hưởng đến năng suất bò.
Cải thiện sức khỏe đường ruột, tăng đề kháng.
Bổ sung khoáng chất và vi lượng tự nhiên.
Thân thiện môi trường, dễ sản xuất theo mô hình bền vững.

Nhờ khả năng giảm phát thải mạnh mẽ, tảo biển được đánh giá là “giải pháp vàng” trong chiến lược nông nghiệp xanh.

Ứng dụng thực tế trong chăn nuôi

Nhiều trang trại trên thế giới đã áp dụng thức ăn từ côn trùng và tảo biển để giảm metan và đạt hiệu quả rõ rệt:

Khí metan giảm từ 30 – 50% khi bổ sung tảo biển đỏ.
Lượng metan giảm 10 – 20% khi bổ sung protein côn trùng.
Đàn vật nuôi tăng sức khỏe, ít bệnh tiêu hóa.
Tăng hiệu quả sử dụng thức ăn, giảm chi phí.
Tạo ra sản phẩm “thịt xanh”, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

Xu hướng này đang dần được các trang trại ở nhiều quốc gia áp dụng, mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành chăn nuôi.

Ứng dụng côn trùng, tảo biển giảm metan giúp chăn nuôi xanh

Tiềm năng mở rộng tại Việt Nam

Việt Nam có đường bờ biển dài, thuận lợi để phát triển tảo biển. Đồng thời, nguồn phụ phẩm nông nghiệp phong phú cũng là điều kiện lý tưởng để nuôi côn trùng quy mô lớn. Việc ứng dụng hai nguồn nguyên liệu này vào chăn nuôi sẽ giúp:

Giảm lượng khí nhà kính, đóng góp vào cam kết giảm phát thải.
Tạo ngành nghề mới như nuôi côn trùng, nuôi tảo biển thương mại.
Giảm phụ thuộc vào thức ăn nhập khẩu.
Nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, đặc biệt cho thị trường xuất khẩu.

Nếu được đầu tư bài bản, Việt Nam có thể đi đầu trong khu vực về mô hình chăn nuôi carbon thấp.

Việt Nam có lợi thế lớn phát triển chăn nuôi giảm phát thải

Các giải pháp giảm phát thải khí metan bằng côn trùng và tảo biển đang trở thành xu hướng toàn cầu nhờ hiệu quả rõ rệt, an toàn và bền vững. Côn trùng giúp cải thiện khẩu phần và giảm lên men sinh khí, trong khi tảo biển có khả năng ức chế trực tiếp quá trình tạo metan trong dạ cỏ. Việc áp dụng hai biện pháp này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn nâng cao năng suất, giảm chi phí và tạo ra sản phẩm sạch hơn.

Trong tương lai, khi tiêu chuẩn nông nghiệp xanh ngày càng khắt khe, những mô hình chăn nuôi sử dụng côn trùng và tảo biển chắc chắn sẽ đóng vai trò quan trọng trong hành trình phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam.

CÔNG TY CỔ PHẦN EUFEED VIỆT NAM