Trong chăn nuôi gia cầm, đặc biệt là bồ câu, việc phòng bệnh luôn mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn rất nhiều so với việc chữa bệnh. Khi chim đã mắc bệnh, dù chữa khỏi thì tốc độ tăng trưởng và khả năng sinh sản cũng bị sụt giảm nghiêm trọng.
Thực hiện tốt khâu vệ sinh chuồng trại kết hợp với một chế độ ăn uống khoa học là chìa khóa vàng trong quy trình phòng bệnh cho chim bồ câu, giúp đàn chim luôn khỏe mạnh, tăng sức đề kháng tự nhiên và hạn chế tối đa việc phải sử dụng kháng sinh.
Tăng cường sức đề kháng cho bồ câu từ chế độ ăn uống
Dinh dưỡng hợp lý không chỉ giúp chim lớn nhanh mà còn trực tiếp củng cố hệ miễn dịch, giúp chim chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường.
Sử dụng nguồn thức ăn sạch và an toàn
- Không dùng thức ăn ẩm mốc: Bồ câu cực kỳ nhạy cảm với nấm mốc (Aflatoxin). Ngô, thóc, đậu nành bị ẩm mốc sẽ gây tổn thương gan, làm suy giảm miễn dịch và dẫn đến các bệnh tiêu chảy phân xanh, phân trắng.
- Ngâm/rửa hoặc phơi khô ngũ cốc: Trước khi phối trộn, các loại hạt nên được phơi thật khô. Nếu dùng ngũ cốc ngâm nước cho chim non dễ tiêu, phải đảm bảo thay nước thường xuyên, không để chua lên men.
- Cân đối tỷ lệ đạm và tinh bột: Khẩu phần ăn thiếu chất khiến chim còi cọc, yếu ớt và dễ bị vi khuẩn tấn công. Cần đảm bảo đủ tỷ lệ ngô, thóc và các hạt đạm (đậu xanh, đậu nành) theo từng độ tuổi.
Bổ sung vi chất và men tiêu hóa định kỳ
- Bổ sung Vitamin C và Điện giải: Vào những ngày thời tiết nắng nóng hoặc chuyển mùa đột ngột, hãy pha Vitamin C và chất điện giải vào nước uống để giảm stress cho chim.
- Dùng men vi sinh (Probiotics): Trộn men tiêu hóa vào thức ăn hoặc pha nước uống 2 – 3 lần/tuần. Hệ vi sinh có lợi sẽ ức chế các vi khuẩn gây bệnh đường ruột như E. coli và Salmonella.
- Cung cấp khoáng mồi 24/7: Khay khoáng mồi (gồm vỏ sò xay, muối, vôi bột, sỏi nhỏ, đất sét) giúp chim bổ sung Canxi, đồng thời hỗ trợ mề nghiền nát thức ăn, giảm nguy cơ chướng hơi, ăn không tiêu.

Vệ sinh chuồng trại và an toàn sinh học
Môi trường sống sạch sẽ sẽ triệt hạ nguồn mầm bệnh (vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng) trước khi chúng có cơ hội xâm nhập vào cơ thể chim.
Thu dọn phân và vệ sinh ổ đẻ hàng tuần
- Dọn dẹp gầm chuồng: Phân chim tích tụ lâu ngày sẽ phân hủy sinh ra các khí độc nguy hiểm như $NH_3$ (Amoniak) và $H_2S$. Các khí này làm tổn thương niêm mạc mắt và đường hô hấp của bồ câu.
- Làm sạch ổ đẻ: Ổ đẻ của chim non rất dễ bị ẩm ướt do phân và vỏ trứng thừa. Cần thay lót ổ định kỳ, phơi khô hoặc khử trùng rơm/xơ dừa lót ổ để tránh nấm diều và rận mạt tấn công chim non.
Phun thuốc sát trùng định kỳ
- Thực hiện phun sát trùng toàn bộ khu vực chuồng nuôi, lối đi và xung quanh trang trại với tần suất 1 – 2 tuần/lần bằng các dung dịch an toàn (như Iodine, Benkocid).
- Vào các đợt giao mùa hoặc khi có dự báo dịch bệnh tại địa phương, cần nâng tần suất phun sát trùng lên 2 – 3 lần/tuần.
Cung cấp nguồn nước uống hoàn toàn sạch khuẩn
- Máng uống cần được cọ rửa sạch sẽ hằng ngày, không để đóng rêu xanh hay đọng phân chim.
- Nguồn nước cho bồ câu uống phải là nước sạch, không chứa kim loại nặng hay mầm bệnh. Có thể sử dụng các sản phẩm acid hữu cơ nhẹ pha vào nước để hạ pH, ngăn ngừa vi khuẩn phát triển trong máng uống.

Kết hợp với công tác tiêm phòng vaccine
Mặc dù chế độ ăn và vệ sinh giúp nâng cao sức đề kháng, nhưng đối với các bệnh nguy hiểm do virus gây ra, người nuôi bắt buộc phải kết hợp lịch vaccine:
- Vaccine Newcastle (Dịch tả): Nhỏ mắt/mũi cho chim non từ 7 – 10 ngày tuổi và tiêm nhắc lại cho chim sinh sản định kỳ 4 – 6 tháng/lần.
- Vaccine Đậu gà: Chủng vaccine đậu vào màng cánh cho chim non từ 10 – 15 ngày tuổi.
- Vaccine Tụ huyết trùng: Tiêm phòng cho đàn chim hậu bị trước khi vào giai đoạn sinh sản.

Tóm lại, phòng bệnh cho chim bồ câu là một quá trình khép kín đòi hỏi sự kiên trì và tỉ mỉ. Bằng cách giữ cho chuồng trại luôn khô ráo, thoáng mát, cung cấp nguồn thức ăn – nước uống sạch sẽ kết hợp với tiêm phòng vaccine đúng lịch, bạn sẽ bảo vệ an toàn cho đàn chim, tối ưu hóa chi phí chăn nuôi và đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.
CÔNG TY CỔ PHẦN EUFEED VIỆT NAM
- Địa chỉ: KCN Phố Nối A, Văn Lâm, Hưng Yên
- Hotline: 094.219.3898
- Email: Eufeed@gmail.com
- Website: https://eufeed.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/EUfeedchauAu




