Trong chăn nuôi gà đẻ, chất lượng vỏ trứng là một chỉ tiêu quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ trứng loại, khả năng bảo quản và hiệu quả kinh tế của trang trại. Một trong những nguyên nhân dinh dưỡng thường được quan tâm khi vỏ trứng mỏng, dễ nứt là sự mất cân đối khoáng chất, đặc biệt giữa canxi và phốt pho.
Vì vậy, kiểm soát canxi phốt pho cho gà đẻ không chỉ nhằm hỗ trợ hình thành vỏ trứng mà còn góp phần duy trì hệ xương, khả năng sinh sản và sức khỏe đàn trong suốt chu kỳ khai thác.
Vai trò của canxi đối với gà đẻ
Canxi là khoáng chất quan trọng nhất trong quá trình hình thành vỏ trứng. Phần lớn cấu trúc vỏ trứng được tạo nên từ các hợp chất canxi, do đó nhu cầu canxi của gà mái tăng rõ rệt khi bước vào giai đoạn đẻ.
Canxi trong khẩu phần được sử dụng cho nhiều mục đích như:
- Hình thành vỏ trứng.
- Duy trì cấu trúc xương.
- Hỗ trợ hoạt động thần kinh và cơ.
- Tham gia các quá trình chuyển hóa trong cơ thể.
Nếu khẩu phần thiếu canxi kéo dài, gà có thể phải huy động khoáng từ xương để đáp ứng quá trình tạo vỏ. Điều này có thể làm giảm độ chắc khỏe của hệ xương và ảnh hưởng đến chất lượng vỏ trứng.

Phốt pho có vai trò gì đối với gà đẻ?
Phốt pho cũng là một khoáng chất thiết yếu, tham gia vào cấu trúc xương, chuyển hóa năng lượng và nhiều quá trình sinh lý quan trọng.
Trong khẩu phần gà đẻ, phốt pho cần được cung cấp ở mức phù hợp để phối hợp với canxi trong quá trình khoáng hóa xương.
Tuy nhiên, khi nói đến canxi phốt pho cho gà đẻ, điều quan trọng không chỉ là lượng của từng khoáng chất mà còn là tỷ lệ và mức độ cân đối giữa chúng.
Nếu phốt pho quá thấp, quá trình sử dụng khoáng có thể bị ảnh hưởng. Ngược lại, phốt pho quá cao cũng không phải là giải pháp tốt vì có thể làm thay đổi cân bằng khoáng trong khẩu phần và tăng lượng khoáng thải ra môi trường.
Vì sao mất cân bằng canxi – phốt pho có thể làm vỏ trứng mỏng?
Vỏ trứng được hình thành trong một khoảng thời gian nhất định trước khi trứng được đẻ ra. Trong quá trình này, gà cần một nguồn canxi đủ và sẵn sàng để hấp thu.
Nếu khẩu phần thiếu canxi, hấp thu canxi kém hoặc tỷ lệ canxi – phốt pho không phù hợp, lượng khoáng cung cấp cho quá trình hình thành vỏ có thể không đáp ứng nhu cầu.
Kết quả có thể xuất hiện:
- Vỏ trứng mỏng.
- Vỏ dễ nứt hoặc vỡ.
- Tăng tỷ lệ trứng loại.
- Chất lượng vỏ không đồng đều.
- Suy giảm tình trạng xương nếu kéo dài.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng vỏ trứng mỏng không chỉ do thiếu canxi. Tuổi gà, nhiệt độ môi trường, lượng thức ăn tiêu thụ, vitamin D, chất lượng nước và tình trạng sức khỏe cũng có thể ảnh hưởng.

Không nên chỉ tăng canxi khi thấy vỏ trứng mỏng
Một sai lầm phổ biến là khi thấy vỏ trứng mỏng, người chăn nuôi lập tức bổ sung thật nhiều canxi.
Cách làm này chưa chắc mang lại hiệu quả nếu nguyên nhân thực sự nằm ở khả năng hấp thu, khẩu phần mất cân đối hoặc gà ăn không đủ thức ăn.
Bổ sung canxi quá mức cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng sử dụng một số khoáng chất khác.
Do đó, khi điều chỉnh canxi phốt pho cho gà đẻ, cần xem xét toàn bộ khẩu phần thay vì chỉ tập trung vào một thành phần riêng lẻ.
Vitamin D và khả năng hấp thu canxi
Vitamin D có vai trò quan trọng trong quá trình hấp thu và chuyển hóa canxi.
Ngay cả khi khẩu phần có đủ canxi nhưng vitamin D không đáp ứng nhu cầu hoặc quá trình hấp thu bị ảnh hưởng, hiệu quả sử dụng canxi vẫn có thể giảm.
Vì vậy, khi đánh giá khẩu phần gà đẻ, cần kiểm tra đồng thời:
- Hàm lượng canxi.
- Hàm lượng phốt pho khả dụng.
- Vitamin D.
- Mức tiêu thụ thức ăn.
- Chất lượng nguyên liệu.
- Tình trạng sức khỏe đường ruột.
Đây là lý do khẩu phần cần được xây dựng cân đối tổng thể thay vì bổ sung riêng từng dưỡng chất.
Kích thước nguồn canxi cũng cần được chú ý
Ngoài tổng lượng canxi, kích thước hạt của nguồn canxi cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình cung cấp khoáng cho gà.
Nguồn canxi có kích thước phù hợp có thể lưu lại lâu hơn trong hệ tiêu hóa và cung cấp canxi trong thời gian gà hình thành vỏ trứng, đặc biệt vào ban đêm.
Tuy nhiên, tỷ lệ hạt thô và hạt mịn cần được kiểm soát hợp lý. Không nên sử dụng toàn bộ nguồn canxi ở một kích thước duy nhất mà bỏ qua đặc điểm khẩu phần và giai đoạn khai thác.
Tuổi gà ảnh hưởng đến nhu cầu khoáng như thế nào?
Khi gà lớn tuổi hơn, kích thước trứng thường tăng trong khi khả năng duy trì độ dày vỏ có thể giảm.
Điều này khiến việc quản lý canxi phốt pho cho gà đẻ càng trở nên quan trọng ở giai đoạn cuối chu kỳ.
Người chăn nuôi cần theo dõi:
- Khối lượng trứng.
- Tỷ lệ trứng nứt, vỡ.
- Độ dày và độ chắc vỏ.
- Lượng thức ăn tiêu thụ.
- Thể trạng đàn.
- Tuổi và năng suất đẻ.
Việc điều chỉnh khẩu phần nên dựa trên dữ liệu thực tế thay vì chỉ dùng một công thức cố định cho toàn bộ chu kỳ.

Nhiệt độ cao cũng có thể làm giảm chất lượng vỏ
Trong điều kiện nóng, gà thường giảm lượng thức ăn tiêu thụ. Khi đó, lượng canxi, phốt pho và các dưỡng chất khác mà gà thu nhận mỗi ngày cũng giảm theo.
Ngoài ra, stress nhiệt có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và hình thành vỏ trứng.
Vì vậy, nếu chỉ tăng tỷ lệ canxi trong khẩu phần mà không kiểm soát nhiệt độ chuồng, thông gió và lượng thức ăn ăn vào thì hiệu quả cải thiện có thể không như mong muốn.
Những điểm cần kiểm soát để hạn chế vỏ trứng mỏng
Để duy trì chất lượng vỏ, người chăn nuôi nên chú ý đồng thời các yếu tố sau:
- Cân đối canxi và phốt pho trong khẩu phần.
- Đảm bảo đủ vitamin D.
- Kiểm soát lượng thức ăn tiêu thụ.
- Sử dụng nguồn canxi có chất lượng và kích thước phù hợp.
- Theo dõi tuổi và năng suất của đàn.
- Hạn chế stress nhiệt.
- Đảm bảo nguồn nước sạch.
- Kiểm soát sức khỏe đường ruột.
- Không tự ý tăng khoáng quá mức khi chưa xác định nguyên nhân.
Cân bằng canxi phốt pho cho gà đẻ là một trong những yếu tố quan trọng giúp duy trì chất lượng vỏ trứng và sức khỏe xương trong suốt chu kỳ khai thác.
Tuy nhiên, vỏ trứng mỏng không phải lúc nào cũng xuất phát từ thiếu canxi. Hiệu quả hình thành vỏ còn phụ thuộc vào phốt pho, vitamin D, khả năng hấp thu, lượng thức ăn tiêu thụ, tuổi gà và điều kiện môi trường.
Thay vì chỉ bổ sung thêm canxi khi thấy vỏ trứng giảm chất lượng, người chăn nuôi nên đánh giá toàn bộ khẩu phần và điều kiện chăm sóc. Một chương trình dinh dưỡng cân đối, phù hợp từng giai đoạn sẽ giúp hạn chế trứng nứt vỡ, duy trì chất lượng vỏ và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
CÔNG TY CỔ PHẦN EUFEED VIỆT NAM
- Địa chỉ: KCN Phố Nối A, Văn Lâm, Hưng Yên
- Hotline: 094.219.3898
- Email: Eufeed@gmail.com
- Website: https://eufeed.com.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/EUfeedchauAu




